Kính gữi : PGS.TS Võ Xuân Vinh - Viện Trưởng Viện Sử Học Việt Nam
Đồng kính gữi : Viện Sử Học Việt Nam


Tên Tôi là Trương Quang Tam (1947) số nhà 18 ngách 9/10 đường Hồ Phi Chấn phường Thành Sen tỉnh Hà Tĩnh

Thưa với PGS Tôi được biết việc xây dựng nâng cao và phát triển gia phả các dòng họ là một trong những lĩnh vực nghiên cứu của PGS và của Viện Sử Học

Tôi xin phép được gữi tới PGS và Viện một cách tiếp cận trong việc xây dựng nâng cao và phát triển gia phả các dòng họ trong bối cảnh hiện nay.

Đây không phải là một ý tưởng mang tính lý thuyết,
mà là một phương pháp đã được hình thành từ thực tế,
có thể triển khai ngay và hoàn thiện dần theo thời gian.
Đề tài không nhằm thay thế gia phả truyền thống, mà nhằm hộ trợ lưu giữ, kế thừa và phát triển gia phả trong điều kiện thời đại số

1. NHẬN THỨC THỰC TẾ

Qua thực tế, Tôi nhận thấy:

• Nhiều dòng họ hiện nay chỉ nắm được trục chính
• Các nhánh phụ còn thiếu, thất lạc hoặc chưa được ghi nhận
• Việc cố gắng hoàn thiện đầy đủ ngay từ đầu là rất khó và có thể nói là không làm được
• CNTT - KTSH chưa thâm nhập sâu vào việc làm gia phả điện tử cho các dòng họ (chưa thấy ai làm GPĐT tức là từ hình thức in ra giấy số hóa thành website trên trang mạng intrernet)

Đồng thời:

• Quy mô dòng họ lớn
• Dữ liệu phân tán
• Không thể quản lý tập trung một cách hiệu quả nếu không có GPĐT

2. HƯỚNG TIẾP CẬN

Thay vì xây dựng một hệ thống tập trung,

Tôi đề xuất cách làm:

• Mỗi chi tộc là một hệ thống độc lập (nghĩa là có một website riêng)
• Mỗi cá nhân (Đinh) có một trang web riêng - TWGPCN

Hệ thống tồn tại phân tán, không phụ thuộc vào một trung tâm duy nhất.

3. NGUYÊN LÝ

• Không yêu cầu dữ liệu đầy đủ ngay từ đầu
• Cho phép thiếu Đinh và các nhánh bổ sung sau (khi đã trở thành website)
• Không ép buộc liên kết khi chưa có căn cứ

Nguyên tắc:

Thà thiếu còn hơn sai.

4. ĐỘ SÂU

Cần thiết lập được chiều sâu khoảng 18–20 thế hệ (đời),
Vì lập ít khi muốn bổ sung thêm đời > 20 là không bổ sung được
Thực tế : Biết đến đâu bắt đầu làm từ đó !
Ít nhất cũng phải được 7 đời kể từ cháu Bạn (không tính Thủy Tổ)

Không yêu cầu đầy đủ toàn bộ, mọi thứ như dữ liệu, thông tin... chỉ cần 50 - 60% là được

• Chỉ cần giữ được trục chính theo chiều sâu
• Các phần còn thiếu sẽ được bổ sung dần (khi đã trở thành website)

5. CƠ CHẾ HOÀN THIỆN

Hệ thống này có khả năng tự hoàn thiện vì :

• Trình độ dân trí và công nghệ ngày càng cao
• Việc sử dụng môi trường số ngày càng phổ biến
• Nhu cầu tìm về nguồn gốc là có thật và rất lớn

Khi hệ thống được đưa lên môi trường mạng :

• Con cháu sẽ tự tìm đến
• Tự bổ sung dữ liệu, thông tin còn thiếu

6. NGUYÊN LÝ TÌM VỀ NGUỒN

Không đi tìm để ghép, mà tạo điều kiện để tự tìm về.

Khi hệ thống đủ sâu và hiển thị rõ ràng :

• Những nhánh xa còn sót họ có thể tự nhận diện
• Việc kết nối diễn ra tự nhiên và chính xác

7. CÁCH TRIỂN KHAI

Bắt đầu từ việc tạo “Đinh” đúng vị trí trong hệ thống :

• Mỗi Đinh có một vị trí bất biến - có trang web riêng
• Ưu tiên cho viêc nhập dữ liệu của Đinh trước
• Phần thông tin nhập sau chia làm 2 loại tt
• Loại 1: Tiểu sử âm Hán Nôm (bài vị)
• Loại 2: Tiểu sử thân thế sự nghiệp càng đầy đủ, càng tốt

Làm theo cách phân tán :

• Mỗi người phụ trách một phần
• Làm song song, không phụ thuộc nhau

→ Có thể triển khai nhanh trên quy mô lớn

8. KỶ LUẬT THỰC HIỆN

Tách bạch ba giai đoạn:

• Giai đoạn 1 : Tạo cấu trúc (Đinh) bằng cách biểu diển dữ liệu cá nhân thành stt; số mũ; chỉ số ... để có được Phả Đồ Logic - PĐL (làm thủ công theo ý tưởng của người biên soạn - Tôi)
• Giai đoạn 2 : Đặt tên miền cho họ tộc hoặc chi tộc lập website trọng tâm là chuyển PĐL thành Phả Đồ Điện Tử - TWGPCN

• Giai đoạn 3 : Bổ sung dần thông tin : phần chung cho họ tộc ; phần riêng cho từng GPCN, những Đinh đã có thông tin ngay từ đầu cũng chưa vội cập nhật đến giai đoạn này làm luôn

Nguyên tắc :

Việc nào ra việc đó.

9. NGOẠI LỆ: THỦY TỔ

Riêng Thủy Tổ cần được xác định và cập nhật dữ liệu
thông tin chính xác ngay từ đầu.

Vì:

• Thủy Tổ ta không biết thân sinh nên khi tạo "hệ" ta phải chọn thân sinh của Thủy Tổ chính là Thủy Tổ
• Do vậy Thủy Tổ không có trang web riêng vì thế không cập nhật bổ sung được .
• Sai lệch dữ liệu, thông tin của Thủy Tổ mà không bổ sung được sẽ ảnh hưởng đến toàn bộ hệ thống website

10. THỰC TẾ

Những biểu hiện của mô hình này đã tồn tại rải rác trong thực tế :

• Các dạng : “Trương Tộc thế hệ phả đồ”
• Cách ghi chép theo đời như : "Viễn Tổ húy Thiều" ; "Cửu thế tự Tam - Tôi" ; "Thập nhất thế tự Khải - cháu Tôi" ...
• Đã có : "Hướng dẫn cách thiết kế phả đồ điện tử trong gia phả điện tử" xuất bản lần 1: 2015 thay cho "lời nói đầu" rất nhiều hạn chế ; xuất bản lần 2 : 26/9/2023 ; tái bản : 31/3/2026 - trên Google
• Các thông tin có thể tra cứu trực tiếp trên môi trương mạng

Điều đó cho thấy:

Gia phả số đã bắt đầu hình thành , nhưng chưa có một cách làm thống nhất và có hệ thống .
website : hotruongquang.com là một cách làm GPĐT tối ưu nhất - Mời PGS và Viện tham khảo
Gõ trực tiếp trên Google : hotruongquang.com cho kết quả : Cổng thông tin họ Trương Quang trong đó có nhiều điều đáng quan tâm .

11. KẾT LUẬN

Không làm cho rộng trước, mà làm cho sâu đủ . Không yêu cầu đầy đủ ngay từ đầu về mọi thứ như dữ liệu, thông tin... chỉ cần 50 - 60% là được, nhưng phải đủ điều kiện để hoàn thiện tiếp

Đây không phải là một đề xuất nghiên cứu, mà là một hướng triển khai có thể thực hiện ngay và sẽ hoàn thiện dần theo thời gian .

Mô hình không chỉ áp dụng cho gia phả mà có thể dùng cho bất kỳ hệ thống nào cần quản lý con người theo quan hệ và thứ tự phát sinh .

Ví dụ 1 : Hiện nay các triều đại phong kiến ở Việt Nam tư liệu về gia phả đang là những mãng rời rạc nếu được quản lý theo mô hình này thì việc tra cứu lịch sử từng gia phả cá nhân (GPCN) được gọi là "Đinh" trong một triều đại cụ thể vô cùng thuận tiện vừa rõ ràng về vị thế , vừa minh bạch về ngôi thứ .

Ví dụ 2 : Quản lý tổ chức nhân sự : Trong một tổ chức xem mỗi nhân sự là một "Đinh" ; "Thân Sinh" có thể là người trực tiếp quản lý ; hoặc đơn vị gốc từ đó hình thành cấu trúc tổ chức có thể viết bổ sung theo thời gian mà cấu trúc không bị phá vỡ ...

1 . Đây là "Đề xuất chuẩn hóa" không phải là quảng bá website
2 . Cần để so sánh mời PGS và Viện tham khảo www.truongs.info của họ Trương Quang Mỹ Khê Quang Ngãi
3 . Người viết mong được phản biện, góp ý về học thuật, về ngôn từ trước hội đồng khoa học
4 . Xét thấy phù hợp Tôi mong muốn PGS và Viện giới thiệu, quảng bá, phổ cập trên diện rông toàn quốc cho các dòng họ có nhu cầu cùng làm

Nếu có điều kiện, Tôi rất mong được trình bày trực tiếp để làm rõ hơn cách triển khai trong thực tế .
Rất mong nhận được sự hồi âm của PGS và Viện .

Xin trân trọng cảm ơn PGS . TS Võ Xuân Vinh Viện Trưởng VSHVN và Viện Sử Học Việt Nam .