Nam mô A Di Đà Phật !
Nam mô A Di Đà Phật !
Than ôi !
Con vẫn biết rằng mệnh Trời khó cưỡng ,Cõi âm dương cách trở khôn lường .
Con vẫn cầu chín hướng mười phương ,
Mong cho Mẹ sống được thêm nhiều (1) năm nữa ,
Cho dâu con phụng dưỡng tuổi già ,
Cho Mẹ được hưởng tròn bách tuế (2),
Cho cháu chắt được hưởng lộc “Trời” ban ,
Được Vua (3) trao áo lụa và tặng quà ,
Cho gia tộc muôn đời vinh hạnh ,
Cho Con được chỉnh tu điều ăn lẽ ở,
Chẳng để ai trách quở vô tâm ,
Cho ấm êm giường nệm Mẹ nằm ,
Cho trọn đêm Mẹ tròn giấc ngủ .
Nào ngờ đâu Mẹ đã vội vã ra đi
Cho kịp ngày Ngưu Lang Chức Nữ (4).
Nên Con không kịp trở tay đưa Mẹ về bên nhà ,
Mà khi còn sống Mẹ đã dặn đi dặn lại (5).
Con thấy lòng mình xao xuyến, Mẹ ơi !
Mẹ bao dung, độ lượng một đời ,
Chắc giờ Mẹ đã ngậm cười nơi chín suối (6).
Con xin Trời được sống thêm mươi tuổi ,
Tu cho đời trọn đạo làm con .
Chốn dương gian Mẹ đã không còn ,
Giờ hồn Mẹ đi về đâu, hỡi Mẹ?
Càng ngẫm nghĩ, Con thấy tâm can mình chà xát
Với những lỗi lầm mà Con phải ăn năn .
Nhớ những lúc Mẹ hờn dỗi bỏ ăn ,
Con bảo Mẹ hai lần con nít .
Con vô tâm nào đâu có biết
Mẹ khóc thầm, ứa lệ vào trong .
Để đến hôm nay sức kiệt Mẹ nằm ,
Mắt Mẹ nhắm mà hai làn lệ ứa .
Đã bảy tám tháng trời Mẹ không nói nữa ,
Con biết rồi cũng đã đến ngày cách trở đôi nơi .
Mẹ tin Con, tin cả một đời
Con sẽ hiểu những lời Mẹ nói .
Giờ Mẹ đã về nơi chín suối ,
Con muốn chuộc lỗi lầm thì không còn Mẹ nữa, Mẹ ơi !
Nhớ những lúc trái gió trở trời ,
Bệnh sản về già, Mẹ ngồi ho rũ rượi .
Con biết Mẹ toàn thân nhức mỏi ,
Nhưng Con đã làm gì cho Mẹ đỡ đau đâu?
Thang thuốc bắc chẳng đáng là bao ,
Mẹ muốn uống mà tiền thì thiếu (7).
Vậy mà của trong nhà Mẹ đem cho, đem biếu ,
Con cạn lòng, có hiểu gì đâu?
Việc làm Mẹ để lại phúc cho mai sau ,
Cho cháu chắt chồi xanh lộc biếc .
Con cứ nghĩ mình là tài ba tháo vát ,
Từng đi nhiều, hiểu biết nông sâu .
Con đã từng làm thầy ở những trường đứng đầu ,
Sống kiên trường (8), được bạn trò nể trọng .
Nên về nhà dám coi thường cả Mẹ,
Việc gia đình chẳng để Mẹ tham gia .
Tự cho mình là thẩm phán, quan tòa ,
Quyết mọi việc nóng như lửa đốt .
Không mời Mẹ tham gia chính cuộc ,
Mẹ ngồi im lặng, nuốt quặn đau .
Phận làm con, chữ Hiếu làm đầu ,
Giờ nghĩ lại mà lòng đau như xé .
Hiểu ra được thì không còn Mẹ,
Con chắp tay vái chín phương trời,
Nói với Mẹ những điều sám hối .
Đời Mẹ nghèo ba chìm bảy nổi ,
Từ tuổi thơ cho đến tận già .
Lên sáu tuổi, Cha mất trong hoàn cảnh thật đáng thương tâm ,
Nên “mẹ con” phải quay về sống cùng Bà Ngoại ,
Ở nương cửa Người suốt cả tuổi xuân .
Lớn lên lấy chồng gặp nơi cùng gia cảnh :
Cha cũng không còn, anh em trai thì cùng Cha khác Mẹ,
Chị gái lại cùng Mẹ khác Cha .
Ruộng vườn đã không mà nhà cửa cũng chưa có .
Bốn bàn tay không gây đồ !
Vất vả gian truân bết mấy ,
Lại chín lần sinh con thì ba lần sa sẩy .
Những tưởng rằng sông có khúc, người có lúc ,
Trẻ mà lận đận chắc rồi về già sung sướng .
Nào ngờ đâu Cha Con mất khi mới về hưu .
Lúc đó chưa có chế độ hưởng tuất cho Mẹ kiếm đồng .
Chị chết trẻ, Cháu mồ côi Bà đưa về nuôi dạy .
Anh Con bao năm tham gia ở chiến trường miền Đông Nam Bộ ,
Hết chiến tranh đưa về cho Mẹ một tấm thân tàn ma dại ,
Cùng với một loạt huân chương, huy chương, bằng khen đủ loại ...
Giao cho vợ đùm bọc, gọn gàng giữ cất cẩn thận ,
Vậy mà sao chẳng thấy có chế độ chi .
Hễ mỗi lần Anh đi nhận tiền trợ cấp hàng tháng ,
Người ta thì được tiền nghìn, tiền vạn ,
Lại còn thêm cả tiền chất độc da cam và tiền thương binh giả .
Còn con mình chỉ được tiền đồng, tiền hào .
Mẹ thương Anh, van khóc cháy gan cháy ruột .
Rồi Anh Con mất (13/12/1992),
Khi còn 17 ngày nữa mới được hưởng hạn 53 .
Hỏi “Ông Trời” :
Mẹ Tôi có tội tình chi
Mà sao Ông nỡ làm tội làm tình Mẹ Tôi đến thế ?
Vốn liếng dành dụm lâu nay Mẹ không có ,
Biết lấy gì hộ với “mẹ con” nó đây?
Con thì đông mà chẳng có đứa nào khá giả ,
Đứa ở gần cũng như đứa ở xa .
Huy động các con hộ vào đây chắc là không được .
Thôi thì suốt ngày cũng như đêm ,
Mẹ chỉ biết luôn chân luôn tay,
Làm những việc mà Cháu, Dâu không làm xuể .
Mùa về thì còng lưng ngồi rứt (9) từng sào lạc ,
Phơi, sảy, giê (10) cả đống thóc trong nhà .
Đống rơm chưa phơi, sào toóc (11) chưa xách lên bờ Mẹ cũng làm cho rối .
Sợ đông về bò đóng trong ràn (12) không đủ ăn no .
Bòn từng sảo lá khô, nhặt từng nhánh củi dè (13),
Thêm vào đun nồi cháo lợn để đỡ tiền mua củi .
Lúc nhàn rỗi thì ra vườn cuốc xới ,
Cơm cháu dọn ra rồi mà gọi mãi Bà không vô .
Làm việc chi cũng rất thích khen, ưa nịnh ,
Và cũng chẳng bao giờ chịu thua con, thua cháu .
Đương thời nết gia phong Cha con thật thà như đếm ,
Mẹ gồng lưng lo chuyện ruộng nương .
Tổ đổi công đến thời hợp tác ,
Mẹ hăng say công việc dân giao (14) .
Tính thẳng ngay, lòng dạ sáng sao .
Chí của Mẹ là muốn vào với Đảng .
Mẹ thảo thơm nên lắm phường nhiều bạn ,
Tắt lửa tối đèn hoạn nạn có nhau .
Lấy chữ “Tâm”, chữ “Tín” làm đầu ,
Việc họ, việc làng Mẹ ôm bao cả .
Giỗ Cố Ân tháng nào, kỵ Ông Bà Phó Chắt ngày mấy?
Sợ cháu con quên, Mẹ nhắc trước cả tuần .
Với bà con họ hàng gần ,
Ai mất lúc nào Mẹ cũng nhớ nhập tâm .
Làm công đức cho Tổ Tiên thì Mẹ không bao giờ thiếu .
Việc hiếu hỷ bà con lối xóm ,
Con cháu muốn đi thay Mẹ cũng không cho .
Và nếu đi rồi thì Mẹ vẫn đi phần của Mẹ .
Lúc còn trẻ Mẹ thích tham gia công việc ngoài xã hội ,
Nên về già Mẹ hiểu cho Dâu .
Thích Dâu mình đi ra cho bằng bạn bằng bầu ,
Để lấy tiếng thơm về cho Nhà Hải .
Suốt một đời bữa ăn Mẹ không hề đòi hỏi .
Có đồng quà tấm bánh ai biếu, ai cho, dù ít dù nhiều ,
Bà chẳng nỡ ngồi ăn một chắc (15) .
Gắp cho đứa ni một chút, sớt cho đứa kia một ti (16),
Làm một hồi rồi mình chẳng còn gì .
Có như thế thì Bà mới sướng bụng .
Em Con bảo : “Hai mươi tám đứa cháu chứ có phải ít đâu ,
Sao chỉ thấy Bà nhắc mỗi mình Nga và Quốc"?
Phận làm anh, không biết tìm điều lý giải ,
Còn phụ họa vào để em hiểu sai về Mẹ .
Con cúi van xin ngàn lần Mẹ tha thứ cho .
Riêng phần Con thì Mẹ đừng có lo ,
Bởi gần đây Con phải chịu đôi điều thất thiệt .
Nào có phải ai khác đâu ,
Mà chỉ có anh em nội thân và những người mắt trần (17) trong dòng tộc .
Họ cứ bảo rằng : “Tớp (18) rượu vào say cho lắm ...”
Nhưng Con say vì say nghĩa, say tình ,
Say với những gì mà Con đang tri ân cho Tiên Tổ .
Sẵn có thời gian nhàn rỗi, ngồi trong phòng với Mẹ ,
Con hoàn tất việc làm gia phả, phả đồ
Với đề tài Con đã nung nấu mười mấy năm nay .
Tiếp sức chung tay có Bác Mậu dẫn đường ,
Lại được Tổ Tiên phù trì, bảo hộ .
Con đã hoàn thành được những việc mà Tổ Tiên giao phó .
Hỏi thử thế gian này đã mấy ai làm được?
Theo ba cuốn gia phả Hán Nôm mà Tổ Tiên để lại ,
Trên ba trăm ba mươi năm chứ có phải ít đâu .
Đã có mười đời và hai thế hệ ,
Số đinh và cô xấp xỉ bảy trăm .
Nếu tính cả Tức (19) nữa thì vừa ngót nghìn hai .
Vậy mà ai sinh ra ai, Con biết rõ ngọn ngành .
Ngồi sắp xếp lại theo thế, thứ, vị, tường tận cẩn thận :
Phần mộ ở đâu, năm sinh, ngày tháng giỗ?
Xưng hô rõ ràng như muôn họ đã từng xưng .
Lập phả đồ tối ưu cho việc tra cứu từng cá thể ,
Rồi chuyển tải nội dung lên trang mạng rõ ràng ,
Và chọn nơi lưu giữ ngàn năm cho dòng tộc .
Để các thế hệ mai sau, dù ở xa hay ở gần, đều biết
Tìm về cội nguồn mà hướng tới tương lai .
Nếu ai đó có đủ sức, đủ tài ,
Thì đặng góp phần tôn vinh cho dòng tộc .
Còn ai phê phán gì thì Con bất chấp ,
Bởi họ có biết chi về những việc Con đang làm .
Thậm chí Con làm rồi họ cũng không biết tìm, biết đọc ,
Không phải sẵn mồm mà muốn nói chi thì nói .
Con chẳng hơi đâu mà bận tâm với những gì hiện tại ,
Mà Con đang lo dăm sáu chục năm sau .
Khi nói đến họ Trương Quang ở làng Phú Hào (xưa),
Thì cả họ không một ai biết tí gì về cội nguồn gốc rễ.
Cảm ơn Mẹ đã sinh ra Con đủ sức, đủ tài .
Cảm ơn Tổ Tiên đã phù trì, bảo hộ,
Chắp cánh cho Con hoàn thành được những ước mơ .
Sáu mươi chín xuân qua, nay Con thật sự đã trưởng thành .
Quà tặng Mẹ mang về nơi chín suối !
Ô hô hô .... Ô hô hô ... Ô hô hô...
Mẹ ơi là hỡi Mẹ ... Mẹ ơi là hỡi Mẹ ...
Nam Mô A Di Đà Phật !
Nam Mô A Di Đà Phật !
Nam Mô A Di Đà Phật !
Cảm cáo !
Chú thích:
(1) Nhiều : Từ 2 năm trở lên được gọi là nhiều
(2) Bách tuế : Là trăm tuổi mà Mẹ đã được 98 tuổi rồi
(3) Vua : Là Chủ Tịch Nước bây giờ
(4) Ngưu Lang, Chức Nữ : Mẹ mất 3 giờ ngày 7 tháng 7 âm lịch
(5) Dặn : Dăn là không được để Mẹ mất tại nhà Con
(6) : Mẹ mất được 12 ngày thì Tôi hoàn tất bài viết này
(7) Thiếu : Tiền đưa cho Mẹ mua thuốc Mẹ lại đem cho người khác
(8) Kiên trường : Là đức tính của Chúa
(9) Rứt : Là làm cho cũ tách ra khỏi gốc
(10) giê : Là dội trước gió cho bay hết bui và thóc lép
(11) Toóc : Tức là rạ
(12) Ràn :Tức là chuồng
(13) Củi dè : Là củi tre
(14) Dân giao : Một khóa hội đồng nhân dân xã,cán bộ phụ nữ xã,ũy viên cữa hàng mua bán htx,cán bộ phụ nữ xóm
(15) Một chắc : Một mình
(16) Một ti : Một tí
(17) Mắt trần : Là những người nhìn hiện tượng không biết bản chất
(18) Tớp : Là uống mà nói cho phủ phàng,cho cay độc
(19) Tức : Là con dâu của Họ